بسم الله النّور

نخستین نماز جمعه در اسلام

در بعضى از روایات اسلامى آمده است که مسلمانان مدینه ، پیش از آنکه پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) هجرت کند، با یکدیگر صحبت کردند و گفتند : یهودیان در یک روز هفته اجتماع مى کنند (روز شنبه ) و نصارى نیز روزى براى اجتماع دارند ( یکشنبه ) خوبست ما هم روزى قرار دهیم و در آن روز جمع شویم و ذکر خدا گوئیم و شکر او را بجا آوریم ، آنها روز قبل از شنبه را که در آن زمان « یوم العروبه » نامیده مى شد، براى این هدف برگزیدند، و به سراغ  « اسعد بن زراره » ( یکى از بزرگان مدینه ) رفتند، او نماز را به صورت جماعت با آنها بجا آورد و به آنها اندرز داد و آن روز، روز جمعه نامیده شد، زیرا روز اجتماع مسلمین بود.

« اسعد »  دستور داد گوسفندى را ذبح کردند و نهار و شام همگى از همان یک گوسفند بود، چرا که تعداد مسلمانان در آن روز، بسیار کم بود... و این نخستین جمعه اى بود که در اسلام تشکیل شد.

اما اولین جمعه اى که رسول خدا (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) با اصحابش تشکیل دادند، هنگامى بود که به مدینه هجرت کرد، وارد مدینه شد، و آن روز ، روز دوشنبه دوازدهم ربیع الاول هنگام ظهر بود، حضرت ، چهار روز در « قبا » ماندند و مسجد قبا را بنیان نهادند ، سپس روز جمعه به سوى مدینه حرکت کرد (فاصله میان قبا و مدینه بسیار کم است و امروز قبا یکى از محله هاى داخل مدینه است ) و به هنگام نماز جمعه به محله بنى سالم رسید، و مراسم نماز جمعه را در آنجا برپا داشت ، و این اولین جمعه اى بود که رسول خدا (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) در اسلام بجا آورد، خطبه اى هم در این نماز جمعه خواند که اولین خطبه حضرت در مدینه بود.

یکى از محدثان از « عبدالرحمن بن کعب »  نقل کرده که پدرم هر وقت صداى اذان جمعه را مى شنید بر « اسعد بن زرارة » رحمت مى فرستاد، هنگامى که دلیل این مطلب را جویا شدم گفت به خاطر آن است که او نخستین کسى بود که نماز جمعه را با ما بجا آورد گفتم آنروز چند نفر بودید گفت فقط چهل نفر!

برگرفته شده از تفسیر نمونه ذیل آیه 9 سوره جمعه